De overlijdenswinst is de overwaarde van de onderneming op het moment van overlijden. De overlijdenswinst is te vergelijken met de stakingswinst. De stakingsaftrek kan nog geheel of gedeeltelijk van toepassing zijn. Als de erfgenamen de onderneming rechtstreeks (mede) voortzetten, hoeft er fiscaal niet te worden afgerekend. In dat geval treedt degene die de onderneming voortzet, voor het bepalen van de winst in de plaats van de overledene. Dit wordt doorschuiven genoemd. Het is niet vereist dat alle erfgenamen de onderneming voortzetten, het is voldoende dat één of enkele erfgenamen dat doen. Degenen die de onderneming voortzetten, moeten wel unaniem verzoeken om doorschuiving.

Bij overlijden wordt de oudedagsreserve opgeheven. Daarover moet dan fiscaal worden afgerekend. Als de partner van de overledene de onderneming voortzet en de oudedagsreserve overneemt, hoeft dat niet. De partner moet hiervoor een verzoek indienen bij de aangifte.

Na het overlijden wordt van de volgende (fictieve) situatie uitgegaan: het vermogen van de overledene is onmiddellijk voorafgaand aan het overlijden overgedragen aan degenen aan wie het op grond van erfrecht of huwelijksvermogensrecht toekomt. Hierbij houden ze de waarde in het economische verkeer aan. Voor de waardering van een woning die tot het ondernemingsvermogen behoort, geldt dat de waarde in het economische verkeer op 60% van de WOZ-waarde wordt gesteld. De woning moet dan wel ter beschikking blijven staan aan de huisgenoten van de overledene. Als de woning gaat behoren tot het ondernemingsvermogen van een van de huisgenoten, die bovendien de onderneming voortzet, geldt dat wordt aangesloten bij de waarde waartegen is afgerekend.

Als een cliënt door het overlijden van de huisgenoot niet langer dan 6 maanden in het belastingjaar heeft samengewoond, kan de cliënt toch in aanmerking komen voor fiscaal partnerschap voor het hele belastingjaar. Wel moet dan voldaan worden aan alle overige voorwaarden voor fiscaal partnerschap. Verder geldt dat de cliënt en de overleden huisgenoot het voorgaande jaar ook hebben gekozen voor fiscaal partnerschap. Het verzoek om voor heel het belastingjaar als fiscale partner te worden beschouwd, moet samen met de vertegenwoordiger van de erfgenamen van de overleden huisgenoot worden gedaan (dat kan de cliënt zelf zijn).

Wie geeft wat op?

In principe geeft elke partner zijn of haar eigen inkomensbestanddelen op. Alleen voor de bestanddelen Rendementsgrondslag voor BOX 3 en Gemeenschappelijke inkomensbestanddelen kan onder voorwaarden aangegeven worden wie van de partners welk deel van deze inkomensbestanddelen of aftrekposten opgeeft of aftrekt.

Inkomsten uit eigen woning: alleen saldo verdelen

Voor de Inkomsten uit de eigen woning geldt dat alleen het Saldo van de inkomsten en de aftrekposten naar keuze verdeeld mag worden. Het is dus bijvoorbeeld niet mogelijk dat de één het eigenwoningforfait aangeeft en dat de partner de hypotheekrente voor de eigen woning aftrekt.

Voorwaarden voor de toerekening van inkomsten en aftrekposten tussen partners:

Bij de toerekeningsregels gelden de volgende voorwaarden:

• De partners geven samen in totaal het gehele inkomensbestanddeel of het gehele bestanddeel van de rendementsgrondslag aan.
• Er is het hele jaar sprake geweest van fiscaal partnerschap. Als er maar een gedeelte van het jaar sprake was van fiscaal partnerschap kun je alleen toerekenen als de partners er samen voor kiezen om het hele jaar als fiscale partners te worden aangemerkt. Deze keuze heeft alleen gevolgen voor de bepalingen over de toerekening van gemeenschappelijke inkomensbestanddelen en bestanddelen van de rendementsgrondslag.
• Als de fiscale partner is overleden, kunnen de bestanddelen voor het hele jaar vrij toegerekend worden als je ervoor kiest om voor de toerekening van de inkomensbestanddelen het gehele jaar als fiscale partners te worden aangemerkt. In dat geval vink je het veld Verzoekt om fiscaal partnerschap voor het hele jaar aan.
• Als de partners ongehuwd samenwonen kunnen zij ook voor fiscaal partnerschap kiezen als door het overlijden van de fiscale partner niet wordt voldaan aan de 6-maandstermijn. Wel moet er dan in het voorgaande jaar ook sprake zijn geweest van fiscaal partnerschap.

Burgerlijke staat bij F-biljet:

De burgerlijke staat van de overleden partner moet op Gehuwd staan zodat je het F-biljet kunt invullen. Bij de overgebleven partner zet je de burgerlijke staat op Ongehuwd. Je vindt dit veld in de eigenschappen van de cliënt IB op het tabblad Burgerlijke staat. Dit tabblad vind je in de eigenschappen van het fiscale jaar.

Als je verdeling wilt toepassen tussen twee partners waarvan er één is overleden na 1 juli, doe je dit als volgt:

1. Open de cockpit van de betreffende Cliënt IB (de levende partner).
2. Klik op: Aanpassen.
3. zet Burgerlijke staat einde jaar op Gehuwd.
4. Koppel de partner onderin het scherm onder Partner.
5. Hierna zet je de Burgerlijke staat einde jaar op Ongehuwd.
6. Klik op Aanpassen.
7. Open nu de aangifte IB.
8. Op het scherm Fiscaal partnerschap vink je Verzoekt om als fiscale partners te worden beschouwd voor de hele aangifteperiode? aan.